بازخوانی سوره مبارکه جاثیه؛ تجلی قرآن به عنوان مشاور زنده در تلاطم چالشهای زندگی
دکتر نیکنام در جدیدترین نشست تفسیر قرآن کریم که به میزبانی دانشکده پزشکی برگزار شد، با معرفی سوره مبارکه «جاثیه» به عنوان نسخهای پویا برای راهبری حیات طیبه، تأکید کرد که شریعت اسلام نه یک تکلیف دشوار، بلکه مسیری برای بصیرت و تشخیص راه درست در دنیای امروز است. این مراسم که با حضور خانواده شهید دکتر علی لاریجانی همراه بود، بر ضرورت بهرهگیری از قرآن به عنوان راهنمای جامع برای مواجهه با چالشهای عصر حاضر تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران، نخستین نشست سال 1405 از سلسله مباحث تفسیر قرآن کریم با حضور دانشگاهیان و به میزبانی دانشکده پزشکی، دوشنبه ۴ خردادماه از ساعت ۱۳ تا ۱۴:۳۰ در سالن شورا برگزار شد. این مراسم که با عطر یاد شهید والامقام، دکتر علی لاریجانی معطر بود، به تبیین آموزههای سوره مبارکه جاثیه اختصاص یافت.
میراث فرهنگی و علمی؛ شناسنامه ملی ماست
در ابتدای این نشست، دختر شهید دکتر علی لاریجانی به ایراد سخن پرداخت و با اشاره به فضائل اخلاقی و سیره علمی پدر شهیدش، بر اهمیت بیوصف ایشان به تحصیلات تکمیلی و ترویج فرهنگ کتابخوانی تأکید کرد. وی با بازخوانی خاطراتی از دوران حضور فعال شهید در مجلس، به اقدام ماندگار ایشان در جمعآوری نسخ خطی نفیس اشاره کرد و گفت: «پدرم همواره از نسخ خطی و آثار علمای سلف در حوزههای شعر و ادبیات به عنوان “شناسنامه ملی” یاد میکردند. ایشان با تلاشی خستگیناپذیر، مجموعهای ارزشمند را گردآوری کردند که بخشی از آن در کتابخانه دانشگاه تهران و بخشی در کتابخانه مجلس نگهداری میشود تا امکان دسترسی عموم مردم و پژوهشگران به این گنجینههای هویتی فراهم باشد.»
قرآن؛ مشاور زنده در تلاطم چالشهای عصر حاضر
در بخش اصلی این نشست، دکتر نیکنام به تفسیر سوره مبارکه «جاثیه» پرداخت. وی در مقدمه بحث، قرآن را کتابی «زنده» و «پویا» برشمرد و اظهار داشت: «قرآن کریم نه یک متن تاریخی، بلکه مشاور و راهنمایی است که در زمان بروز مشکلات و بحرانهای فردی و اجتماعی باید به آن مراجعه کرد. بر اساس روایات، این کتاب الهی از تمامی جهات راهنما و گرهگشای بشریت است.»
وی افزود: «سوره جاثیه از سورههای مکی است که در ۳۷ آیه، مبانی نظام اسلامی و مسائل اعتقادی را تبیین میکند. نام این سوره به معنای “به زانو درآمده” است که به حالتی در روز قیامت اشاره دارد.»
نشانه شناسی خلقت و نفی استکبار
دکتر نیکنام با دستهبندی آیات ۱ تا ۱۲ سوره، به مفهوم «آیت بودن» خلقت پرداخت و توضیح داد: «در نگاه توحیدی این سوره، هر پدیدهای در طبیعت یا حتی مصنوعات بشری، نشانهای از قدرت پروردگار است. کل عالم محضر آیات الهی است و انسان بصیر در هر چه بنگرد، خدا را میبیند.» وی همچنین به هشدار تند این آیات نسبت به کسانی که آیات الهی را استهزا کرده و در برابر حق استکبار میورزند، اشاره کرد.
شریعت؛ مرز میان بصیرت و هویوهوس
در ادامه، تفسیر آیات ۱۴ تا ۱۹ با محوریت «تشریع شریعت» برای رسول اکرم (ص) ارائه شد. سخنران نشست تأکید کرد که پیروی از شریعت الهی، نقطه مقابل تبعیت از هوی و هوسهای انسانهای عادی است.
وی در تحلیل آیات ۲۰ تا ۳۷ خاطرنشان کرد: «شریعت اسلام به انسان “بصیرت” و روشنبینی عطا میکند تا در دو راهیهای زندگی، مسیر درست را انتخاب کند. قرآن بهترین راهنما برای دستیابی به “حیات طیبه” در دنیا و آخرت است؛ چرا که این کتاب، هم برای آبادانی دنیا و هم برای فلاح در آخرت نازل شده است.»
تعدد نامها؛ تجلی مفاهیم والای سوره
دکتر نیکنام در پایان بخش تفسیری، به چهار نام این سوره مبارکه اشاره کرد و گفت: «این سوره به اعتبار آیه ۲۸، “جاثیه”؛ به اعتبار حروف مقطعه در آیه اول، “حامیم جاثیه”؛ به مناسبت آیه ۱۸، “شریعت” و با توجه به محتوای آیه ۲۴، “دهر” نامیده شده است که هر یک از این نامها بخشی از پیامهای کلیدی سوره را در خود نهفته دارد.»
اهدای هدایای معنوی
در حسن ختام این نشست که توسط معاونت فرهنگی و دانشجویی برنامهریزی شده بود، به پاس ارج نهادن به حضور شرکتکنندگان و ترویج انس مستمر با کلام وحی، از سوی معاونت فرهنگی و دانشجویی به تمامی حاضرین یک جلد قرآن جیبی اهدا شد.
ارسال نظر